Flag UK Flag Deutsch Flag Francais Flag Espagnol Flag Netherlands

TURELUUR-KLEURRINGPROJECT Westerland 27 mei 2011

Beste aflezer/geїnteresseerde, Dit seizoen ben ik een samenwerking begonnen met het Max Planck Instituut uit Duitsland met Martin Bulla, een Tsjechische PhD student. Hij wil onderzoek doen naar het broeden van steltlopers boven de poolcirkel en vogels die wel een dag/nacht ritme hebben. Daarnaast is hij geїnteresseerd of er verschillen zijn in het broeden tussen partners onderling bij steltlopers die met een getijdenritme te maken hebben en steltlopers meer in het binnenland. Daarvoor krijgen mijn adulte tureluurs nu een GROENE vlag aangemeten, naast de witte kleurring.

Transponder

In de groene vlag zit een transponder verwerkt. Daarmee kunnen we, als de vogels volgend jaar terug keren, bij het nest een klein ontvangertje ingraven en een sensor die de temperatuur meet in het nest. En het ontvangapparaatje gaat vastleggen wanneer de vogel op en af het nest gaat, zodat we exact weten wie, wanneer broedt en hoe lang. Aangezien mijn tureluurs ontzettend plaatstrouw zijn zal dat een schat aan gegevens opleveren. Met name over het broedritme van tureluurs is tot nu toe nog heel weinig bekend.

TureluurFilm

Groene vlag met Transponder De groene vlag valt uiteraard meer op bij de tureluurs en hopelijk zal dat wat meer aflezingen opleveren. Maar het gaat uiteraard gewoon om de individuele inscriptie op de WITTE kleurring die dan aan de andere tibia zit. Zie je een beest op éé poot staan met een helder groene vlag, dan moet ie aan de andere poot een witte ring met inscriptie hebben. Ik ben inmiddels bezig met de J-serie.

Jonge vogels Vorig jaar heb ik wat extra inspanning verricht om jonge vogels te kleurringen, dat werden er in totaal 18. Normaliter doe ik er ieder jaar maar een stuk of 6 á 12. Die extra inspanning levert wel wat respons op, inmiddels zijn er 4 van terug gezien, en heb ik er zelfs eentje terug gevangen op het land van Cees Tijsen in de Klievervenne.

TureluurFilm

Jonge vogels leveren altijd meer informatie op, omdat je nu eenmaal de werkelijke leeftijd van een vogel weet. Zoals de vogel hierboven, C73! Een vogel die als nestjong in 2004 in de Normerpolder is geringd en deze vogel blijkt sinds 2005 regelmatig in oktober/november in het Exe-estuarium te zitten in ZW-Engeland. Het sterke is dat deze vogel ook altijd als laatste uit Nederland vertrekt tot in september, en vast gast is in de Balgzandpolder op de hvp.

Zoontje Thijs, hier in 2004 met... C73, het heeft deze vogel, ondanks de aparte manier van vasthouden als pul, geen trauma opgeleverd!

Een andere jonge vogel van vorig jaar zat in maart langdurig in een zoutpan in Tavira, in de Algarve van Zuid Portugal. Die is dit weekeinde op zijn geboortegrond, de ijsbaan in de Normerpolder terug gekeerd! Zoals gebruikelijk bij >2e kalenderjaar vogels heeft deze het ook rustig aan gedaan en ben benieuwd of ie nog gaat broeden dit seizoen.

Bijzondere waarnemingen Eén van mijn plaatstrouwste vogels, A81, is in april overleden. Het mannetje werd door Jan Mulder op de ijsbaan gevonden, en werd vermoedelijk het slachtoffer van een sperwer. Diezelfde gulzige vrouw sperwer zag ik toevallig enkele dagen later in de Normerpolder een kievit vlakbij een nest oppeuzelen in alle vroegte. Hij vloog er mee naar de singel bij de kantine van de ijsbaan. En ook deze vogel was op dezelfde manier geplukt en aangevreten. Vooral nek, kopvlees en de borstspieren en op de stuit. Net als bij A81.

TureluurFilm

A81 zijn ring was al heel lang wat verkleurd, maar toch nog prima afleesbaar. Het was een zeer succesvolle vent. Samen met 2>e partner A87 waren ze tussen 2002 en 2006 in 4 van 5 seizoenen succesvol. Zoon C92 broedt al vijf jaar in de Marskepoeltjes rond het plasje, noord van Hippolytushoef en zoon E84 zit al een paar jaar in oostdeel van de Normerpolder en heeft nu ook pullen. Vanaf 2007 broedde A81 samen met E64, het zwaarste en grootste vrouwtje wat ik ooit ringde(148 gram). Nadat A81 was gestorven zag ik E64 niet meer terug op de ijsbaan, terwijl normaal vogels al snel een nieuwe partner vinden, zo is mij al een paar keer gebleken in dergelijke gevallen. Totdat ik maandag 16 mei in Waterland rond reed met mijn 2 directeuren om hen de weidevogelwereld eens te laten doorgronden, wat gaat er wel en niet goed etc. We komen bij een voorbeeld van Hoe het wel moet op Overleek(tussen Ilpendam en Monnickendam), waar een boer overgeschakeld is naar Particulier Natuurbeheer, en daar echt naar is gaan handelen. Water opgezet, mooi kruidenrijk grasland, plasdras aangelegd waar op dat moment verschillende tuutjes met pullen rondlopen, allerlei pluimage aan kievitpullen, slobeend, visdief en een kwartel zit te roepen in het boterbloemenweiland erachter.

Zie ik opeens een links wit gekleurringde tureluur... en jawel, E64!!! Druk foeragerend en geen aandacht schenkend aan baltsende buren. Naar mijn idee al op de trek naar het zuiden en gebruikmakend van een goed tussenstation! Wel sterk als je bedenk dat er 50.000 tureluurs zijn in Nederland, dat mijn vogels zelden buiten hun broedgebied gezien worden, en dat ik hem nu op het juiste tijdstip op de juiste dag moet tegenkomen!

Hoe is het seizoen tot nu toe? Dijkgatsweide tussen Robbenoord- en Dijkgatbos Dit jaar ben ik er best wel vaak geweest. Er zitten maar een paar gekleurringde vogels. Eéntje die helemaal bruin gekleurd is door de roest en praktisch onleesbaar, steeds achterin. En een paar vogels die ik er ooit ringde, maar het broedresultaat van de vogels daar is naadje door de hoge predatiedruk van met name Reintje. Er is nu één paar tuutjes met pullen. En er zitten verschillende vogels met metalen ringen.

Hippolytushoeverkoog/Klievervenne Hier doen de vogels het de laatste jaren het steeds beter lijkt wel. Er zitten nu verschillende gekleurringde vogels, o.a bij Cees Tijsen, Wim Mostert, en de percelen van SBB. Afgelopen week ringde ik er een pul uit 2008, die bij Jan Zomerdijk uit het ei was gekropen bij Den Oever en nu als broedvogel bij de Fa. Rotgans in de Hippolytushoeverkoog zit.

Weilanden voor De Haukes en Wieringerrandweg Er is één paartje gaan broeden (A82) die ondanks een geweldige akker als vluchtstrook, aangelegd door Andr&escute; Bregman, toch 2 dagen voor het uitkomen werd gepredeert helaas.

Hoelmerkoog In de Hoelmerkoog zat langs de brede sloot aldoor het echtpaar A72 met E89, maar waar die zijn gaan broeden??? Na baltsperiode niet meer gesignaleerd.

Den Oever en omstreken In het gebied bij Den Oever op het bedrijf van Jan Zomerdijk broedde tot op heden maar één Tureluur-paartje, die ik nog niet eens gevonden had. A56 is met een nieuwe partner verder gegaan en heeft nu pullen. Naar mijn idee was ze te laat terug gekeerd. Want vorige partner E67 zag ik al vroeg in het seizoen samen met oude buurman C88. Samen met nog een oude vogel(A30) zijn deze vogels uitgeweken naar de andere kant van de N99 en broeden nu met 3 paartjes in een kolonietje op het land van Marco Heijblok/Jan Bakker. Allemaal vanwege het feit dat daar wel kieviten broedde dit jaar, en niet bij Jan Zomerdijk. Ze zoeken toch echt altijd die kieviten op! Marco Heijblok heeft daar trouwens een flinke vluchtstrook laten staan en een deel niet gemaaid, in overleg met veldmedewerker Herman Vos van de anv De Rotgangs. Inmiddels broed er toch nog een paartje in de vluchtstrook van Jan Zomerdijk in de Oeverkoog(weg). Dus totaal zit er toch weer 5 paar in die hoek, wat normaal is.

TureluurFilm

Westerlanderkoog...Het is redelijk stil in de koog op de ganzen na... In de Westerlanderkoog is het niet echt best tot nu toe. Tot op heden zijn er maar drie van de 25 paartjes tureluurs die pullen hebben. Hetzelfde geldt voor de grutto&apo;s en qua kieviten is het de helft minder dan vorig jaar. De oorzaken; Grauwe ganzen en een droog voorjaar, de grond leek er van beton en een vos die eerst in de Amstelmeerdijk zat en vorige week in het dorp schuin tegenover de snackbar onder een schuurtje zat met 3 jongen! Ondanks het prikken van 5.500 grauwe ganzen eieren door landschap NH in het Amstelmeergebied lopen er zeker 100 á 150 pullen. SBB heeft dit jaar vanwege de bezuinigingen en andere overwegingen besloten geen eieren meer te prikken in de koog. En inmiddels begint de groep ruiers flink aan te groeien tot een dikke 300 losbandig gepaarde en ongepaarde vogels die de boel flink kaal houden. Pas nu begint er enige grasgroei op gang te komen. Er was dus totaal geen dekking en daardoor werd er gevochten om elke zuringpol. Al deze dingen samen maken dat er heel veel predatie is tot op heden. En er zijn ook verschillende nesten vertrapt. Inmiddels vind ik veel nieuwe tureluurs die een 2e of 3e poging doen, dus het wordt erg laat maaien denk ik in de koog.

Normerpolder...een tweedeling Sinds vorig jaar, toen er een vos blijkbaar zijn loopje had van de eendenkooi in de Hoelmerkoog richting Normerven, en vrijwel alle nesten plunderde, zitten er ten oosten van de Brede Sloot praktisch geen vogels meer. Ze willen zich er gewoon niet vestigen, op één tureluurpaartje na en een paar scholeksters.

De ijsbaan heeft dit voorjaar tijdens de droogte een flinke aantrekkingskracht gehad en nog steeds. Daarnaast heeft Jan Mulder nog eens 5 hectare greppel-plasdras gezet, via de actie die wij met Landschap NH hebben gehouden in maart. Dat heeft de vogels in ieder geval veel voedsel opgeleverd, alle vogels van die periode zijn ook gaan broeden. Vrijwel alle kieviten op en rond de ijsbaan werden echter tot eind april stelselmatig opgevreten, vooral door enkel gespecialiseerde zwarte kraaien en kauwtjes zag ik. Maar inmiddels zitten er weer 7 stuks te broeden op de natte ijsbaan en loopt er 1 paar met pullen. Toch is het met de tuutjes rond de ijsbaan niet al te best gegaan tot op heden. Vijf van de 15 nesten zijn gepredeert. Maar alle 10 overgebleven tureluurs zijn inmiddels uit, en lopen op en rond de ijsbaan in het prachtige kruidenrijke grasland, waar ze heerlijk uit de voeten kunnen. Een heel kabaal met al die alarmerende oudervogels zo op en rond de ijsbaan.

Er broedt ook een Zomertaling in het grasland om de ijsbaan(door de plasdras) en de eerste grutto&apo;s zijn uit van de in totaal 10 paar schat ik in. Vorige week ben ik ook tot 2 x toe over een kwartel gestruikeld...Ben eigenlijk benieuwd of zich nu in het dunne kruidenrijke grasland en rond de ijsbaan nog veel herlegsels gaan komen en/of late of 2e kalenderjaar vogels een broedpoging gaan ondernemen, net als in de Westerlanderkoog.

Elders op Wieringen Een paar vogels broedt inmiddels op andere plekkies dan de onderzoeksgebieden in het westen en het oosten. Er zit een als pul gekleurringde vogel uit 2004 die op de ijsbaan groot werd, nu zelf met pullen in de Marskepoeltjes-West. En nog een gekleurringde vogel die uitweek van de Normerpolder naar dezelfde plek. Een gekleurringd kuiken van de Oeverkoog uit 2001, zit al vanaf 2004 in de Broekerpolder. Bij Vatrop zittentwee gekleurringde vogels, een uit 2001 van de Oeverkoog, alleen waar die broedt...? En nog een pul uit de omgeving van Den Oever komt er regelmatig overtijen.

TureluurFilm TureluurFilmV3

Overlevingcijfers De overleving van 2010 naar 2011 voor volwassen vogels komt tot op heden uit op bijna 77%, maar dat gaat vast nog oplopen.Hans Schekkerman heeft in 2009 alle overlevingscijfers tot nu toe op een rijtje gezet. Daar hebben we over gepubliceerd in het Wader Study Group Bulletin en in het blad Vogelnieuws. Als je daar een pdf-bestand van wilt, of een afdruk, mail dan eventjes naar mij.

Geen best seizoen...? Al met al lijkt het voorlopig geen al te best seizoen te zijn voor de tureluurs, hoewel er nog wel wat verandering in kan komen, door de vele 2e legsels in de Westerlanderkoog. Maar de praktijk leert mij altijd dat de latere legsels weinig effectief zijn in de pullenreproductie. Er leven nu nog 7 vogels uit 2000 en 2001, die zijn dus allemaal ouder dan 10 jaar. Helaas heb ik mijn oudste tureluur, C89, dit seizoen nog niet gezien als 17-jarige, evenals haar partner. Maar wie weet...!

Met (vogel)vriendelijke groeten en jullie verder een prettig voorjaar en afleesseizoen toewensend, túúúút... De informatie is uiteraard alleen voor eigen gebruik en niet bestemd voor publicatie!